„Widziałem dobrych piłkarzy, ale nie atletów. To tak jakby potrafili zagrać pięknie jeden utwór na fortepianie, ale nie byli muzykami.”
Z tą sentencją René Wormhoudt, twórca Athletic Skills Model w 1995 roku zaczął redefiniować dotychczasowe podejście do ruchu w akademii klubu piłkarskiego Ajax Amsterdam.
Wspólnie z profesorem Uniwersytetu w Amsterdamie Geert’em Savelsbergh’iem zaczęli tworzyć nowy model rozwoju talentów, początkowo projektowanym dla sportu wyczynowego. Po czasie koncepcja naturalnie rozszerzyła się do wizji rozwoju ruchowego każdego człowieka niezależnie od poziomu sprawności i zaangażowania sportowego.
Athletic Skills Model jest to wszechstronny system rozwoju talentów oparty o dowody naukowe, oraz wieloletnią praktykę autorów oraz instruktorów ASM, skierowany do sportu wyczynowego, rekreacyjnej i nieustrukturyzowanej aktywności fizycznej, wychowania fizycznego, ochrony zdrowia oraz obszaru sztuki i kultury.
Założyciele
René Wormhoudt
René Wormhoudt jest fizjoterapeutą z 24-letnim doświadczeniem w pracy zarówno z akademią młodzieżową, jak i pierwszą drużyną AFC Ajax. W latach 2005–2012 wprowadzał i wdrażał filozofię ASM w akademii, jednocześnie pełniąc funkcję trenera przygotowania motorycznego pierwszego zespołu w latach 2003–2012.
Poza piłką nożną René posiada szerokie doświadczenie w wielu dyscyplinach sportowych, takich jak koszykówka, piłka ręczna, pływanie oraz futbol amerykański. Od 2012 roku współpracował z wieloma selekcjonerami reprezentacji narodowej jako trener przygotowania motorycznego reprezentacji Holandii w piłce nożnej. Jest również dyrektorem generalnym Athletic Skills Company.
Prof. Dr. Geert Savelsbergh
Prof. dr Geert Savelsbergh jest profesorem na Wydziale Nauk o Ruchu Człowieka na Vrije Universiteit Amsterdam. Pełni również funkcję wykładowcy w zakresie rozwoju talentów na Uniwersytecie Nauk Stosowanych w Amsterdamie oraz jest jednym z dwóch naukowych koordynatorów sportów zespołowych w NOC*NSF.
Jego badania koncentrują się na uczeniu percepcyjno-motorycznym oraz identyfikacji kluczowych wskaźników wykonania (takich jak skanowanie wzrokowe i inteligencja boiskowa) na potrzeby identyfikacji i rozwoju talentów. Oprócz działalności akademickiej posiada również duże doświadczenie jako trener piłki nożnej dzieci i młodzieży oraz silnie interesuje się różnymi sportami z piłką, w tym piłką nożną, tenisem, krykietem, hokejem i golfem.
Współczesne wyzwania
Postęp technologiczny, a w nim telefony komórkowe, gry wideo i media cyfrowe, ukształtował nową kulturę ruchu, w której zabawa na świeżym powietrzu przestała być podstawową aktywnością. W rezultacie dzieci spędzają więcej czasu w pozycji siedzącej i podejmują mniej aktywności fizycznej. Tracą radość z ruchu, częściej rezygnują z uprawiania sportu już w młodym wieku i często brakuje im motywacji do pozostania aktywnymi w późniejszym życiu.
Nie tylko ruszamy się zbyt mało, ale nasz ruch jest również zbyt monotonny. To narastający problem społeczny, który niesie poważne konsekwencje dla zdrowia, sprawności fizycznej, kreatywności oraz wyników sportowych. Słaby rozwój motoryczny zwiększa ryzyko problemów zdrowotnych i urazów, co podkreśla pilną potrzebę tworzenia bardziej różnorodnych i aktywnych możliwości ruchowych.
Skupiając się na umiejętnościach, koncepcjach, kompetencjach i szerokim zakresie aktywności (w tym zabawy, ćwiczenia oraz różne dyscypliny sportowe) możemy przyczyniać się do optymalnego rozwoju talentów. Athletic Skills Model wprowadza unikalną strukturę wszechstronności poprzez trening adaptacyjny, sporty wspierające oraz multisportowość.
Umiejętności i rozwiązania nabyte w jednej dyscyplinie sportu są świadomie i nieświadomie przenoszone do innych, tworząc pozytywne efekty transferu w aspektach technicznych, taktycznych, fizycznych, strategicznych i mentalnych.
Dzięki temu ukierunkowanemu podejściu programy treningowe mogą być dostosowywane do dowolnego sportu, dyscypliny ruchowej, poziomu zaawansowania czy konkretnej osoby, zapewniając otwarte i elastyczne treningi dla wszystkich osób aktywnych ruchowo.
Książka, obiekty, szkolenia
Autorzy stworzyli książkę The Athletic Skills Model: Optimizing Talent Development Through Movement Education, która przedstawia podstawy naukowe koncepcji na temat współczesnej wiedzy o rozwoju człowieka, fizjologii dojrzewania, uczeniu motorycznym oraz nabywaniu umiejętności w sporcie. Na ten moment została wydana w języku niderlandzkim, angielskim i japońskim.
Athletic Skills Company zajmuje się również projektowaniem nowoczesnych obiektów sportowych i rekreacyjnych, kierując się zasadami wynikającymi z ASM. Każdy z obiektów jest dostosowany do wszechstronnej i zróżnicowanej realizacji wszystkich 10 grup podstawowych umiejętności ruchowych.
ASM prowadzi szkolenia w całej Holandii oraz organizuje szkolenia międzynarodowe dla specjalistów z innych krajów.
strona internetowa ASM:
https://www.athleticskillsmodel.nl/en/
W kolejnych wpisach z tej serii przedstawię:
• Fundamental 10!, czyli koncepcję 10 podstawowych umiejętności ruchowych człowieka oraz dlaczego powinniśmy rozwijać je wszystkie niezależnie od wybranej dyscypliny.
• Dlaczego bycie generalistą ruchowym pomaga zostać lepszym specjalistą.
• Gdzie swoje miejsce ma parkour w koncepcji Athletic Skills Model.
René Wormhoudt (ASM) i Marcin Prymas (TOTEM Training Academy)
